Het medische team onderzoekt de wonden en medische conditie van een nomapatiente om vast te stellen of ze een hersteloperatie kan ondergaan. Nigeria, juli 2017. Foto: Claire Jeantet – Fabrice Caterini/NEDIZ

Een hoopvolle plek

De strijd tegen de dodelijke ziekte noma

In 2018 voerden we in Sokoto, in Noordoost-Nigeria, 146 hersteloperaties uit bij mensen die de dodelijke ziekte noma overleefden. Medisch adviseur Karla Bil is sinds 2015 betrokken bij ons project voor bestrijding van de ziekte.


Misvormingen

‘Noma begint als een bacteriële tandvleesontsteking, maar tast het zachte weefsel in het gezicht en zelfs het bot aan. Zonder behandeling sterft 90 procent van de patiënten binnen twee weken. Na de infectie kunnen mensen door de misvormingen in hun gezicht al snel niet meer eten of drinken. En dat terwijl – als je er snel bij bent - de ziekte erg makkelijk met antibiotica te behandelen is.


Slechte weerstand

De ziekte treft vooral kinderen die door bijvoorbeeld ondervoeding of (onbehandelde) kinderziekten een slechte weerstand hebben opgebouwd. Patiënten die het overleven, komen er erg verminkt uit. Daardoor durven ze de straat niet op, ze vinden later moeilijk werk en de kans dat ze een partner vinden is erg klein. Kortom, ze kunnen geen normaal leven leiden. De belangrijkste reden voor ons om dit project te starten, was dat we overlevenden via hersteloperaties een toekomst willen geven.


Documentaire

Er is weinig bekend over noma. Om meer bewustwording in Nigeria en daarbuiten over de ziekte te stimuleren, hebben we de documentaire Restoring Dignity mogelijk gemaakt, die we tonen op voorlichtingsbijeenkomsten voor de bevolking, trainingen voor gezondheidswerkers en internationale filmfestivals.

Voorlichting

In de dorpen rond Sokoto geven we veel voorlichting, onder meer via radioprogramma’s. We vertellen hoe belangrijk mondhygiëne en goede voeding zijn, maar vooral dat mensen direct naar het Noma-Kinderziekenhuis moeten komen als ze een zwart puntje in de mond van hun kind zien. De impact van de ziekte kan ook psychisch heftig zijn, voor kinderen en hun ouders. Daarom ondersteunen we ook met psychosociale zorg.


Conferentie

Samen met het Nigeriaanse ministerie van Volksgezondheid hebben een conferentie georganiseerd. Daar heeft de minister toezeggingen gedaan die hopelijk gaan leiden tot vroege opsporing en snelle behandelingen van noma in het land. In 2019 zijn we van plan onze trainings- en voorlichtingsactiviteiten uit te breiden.


Een nieuw leven

Bij ieder bezoek aan het Noma-Kinderziekenhuis treft het me weer dat het zo’n hoopvolle plek is. Mensen krijgen er een operatie die hen zicht biedt op een nieuw leven. Ook ontmoeten zij er lotgenoten, niemand kijkt ze met de nek aan. Noma is zo onnodig. Dat motiveert me extra om mijn werk te doen. Hopelijk is dit ziekenhuis uiteindelijk ooit overbodig omdat noma uitgeroeid is.'

Karla Bil

Karla Bil is medisch adviseur voor ons nomaproject op ons hoofdkantoor in Amsterdam. Ze werkte voor ons in een groot aantal landen. Tijdens haar werk voor een andere hulporganisatie in Gambia deed ze voor het eerst ervaring op met nomapatiënten.

Het Noma-Kinderziekenhuis in Sokoto. Nigeria, februari 2017. Foto: Claire Jeantet – Fabrice Caterini/NEDIZ

Artsen zonder grenzen en noma

Het Noma-Kinderziekenhuis werd in de jaren ‘90 opgezet door The Noma Foundation. We ondersteunen het ziekenhuis sinds 2014. Vier keer per jaar sturen wij specialisten om de complexe hersteloperaties op gezichten uit te voeren. Daarnaast bieden wij gespecialiseerde nazorg, waaronder fysiotherapie en psychosociale zorg.

Een meisje dat een operatie heeft ondergaan maakt tekeningen als onderdeel van haar herstel. Nigeria, augustus 2015. Foto: Adavice Baiye/AzG

Gezondheidsvoorlichter Adebowale Murtala bezoekt de afdeling waar patiënten herstellen van hun pijnlijke operaties. Nigeria, augustus 2017. Foto: Claire Jeantet – Fabrice Caterini/NEDIZ

Meer noodhulp:

Aquarius

Tuberculose

Noma

Jemen

C.A.R.

Bangladesh