Mr Mncwabe is een van de patiënten die is opgenomen in ons onderzoeksprogramma TB ­PRACTECAL. Zuid-Afrika, augustus 2018. Foto: Oliver Petrie

Op zoek naar een minder zware behandeling

De strijd tegen resistente tuberculose

‘Onze zoektocht naar een veiligere en effectievere behandeling van resistente tuberculose (tbc) blijkt ingewikkelder dan we dachten, maar boekt voortgang,’ zegt onze hoofdonderzoeker Bern-Thomas Nyang’wa. In 2018 namen we de honderdste patiënt op in ons onderzoeksprogramma TB ­PRACTECAL.


Patiënten met resistente tuberculose reageren niet op de standaardbehandeling tegen tuberculose. Ze zijn nu afhankelijk van een langdurige behandeling die maar een kleine kans op genezing biedt. ‘Nog niet de helft van de mensen wordt beter,’ zegt Bern-Thomas. ‘De huidige behandeling is een uitputtingsslag: een patiënt moet twee jaar lang elke dag 20 pillen slikken en de bijwerkingen zijn verschrikkelijk. Mensen kunnen onder meer te maken krijgen met misselijkheid, doofheid, nierfalen en psychoses.’


Sprankje hoop

‘Ons onderzoek werd mogelijk toen werd aangekondigd dat er twee nieuwe medicijnen tegen tuberculose op de markt zouden komen. Gecombineerd zouden die uitzicht kunnen bieden op een efficiëntere en minder giftige kuur. Maar om zo’n kuur te ontwikkelen zouden de farmaceutische fabrikanten van deze middelen wel met elkaar moeten samenwerken. Helaas zijn deze bedrijven over het algemeen gericht op het in de markt zetten van hun eigen oplossingen en zoeken ze niet naar combinaties.’


Drie nieuwe kuren

‘Daarom gingen we zelf aan de slag. Met de twee nieuwe medicijnen bedaquiline en pretomanide hebben we drie nieuwe kuren ontwikkeld. De behandeling duurt nu nog maar zes maanden.

We vergelijken de resultaten van deze kuren met het huidige standaardprotocol. Wanneer we hebben aangetoond dat ze werken, is het de bedoeling dat de Wereldgezondheidsorganisatie ze aanwijst als de nieuwe internationale norm voor de behandeling van resistente tuberculose. Ons doel is ook om de behandeling goedkoper en minder ingewikkeld te maken. Zo kunnen er meer patiënten met resistente tbc geholpen worden. Nu is het zo dat maar een op de vier patiënten wereldwijd toegang heeft tot medicatie en behandeling.’


Strenge tests

’Voor het onderzoek hebben we testprogramma’s nodig die aan hoge wetenschappelijke eisen voldoen. Die hebben we opgezet in Oezbekistan, Wit-Rusland en Zuid-Afrika. Daar komt resistente tuberculose veel voor. We werken bij dit onderzoek samen met allerlei partners uit de academische wereld, ministeries van volksgezondheid, onderzoeksinstellingen en de farmaceutische industrie.’


Mijlpaal

‘De honderdste patiënt is een belangrijke mijlpaal. Om te kunnen bepalen hoe doeltreffend de door ons ontwikkelde kuur is, hebben we in totaal namelijk 630 patiënten nodig. Dat aantal hopen we in 2020 te bereiken. De helft van die patiënten zal de nieuwe behandeling ondergaan, de andere helft de oude, om een goede vergelijking te kunnen maken. Hoewel de nieuwe behandeling korter en comfortabeler is dan de oude, kunnen we pas na afloop van het hele programma zeggen of iemand ook echt genezen is. Daarna zullen we de resultaten voorleggen aan de Wereldgezondheidsorganisatie.’

Bern-Thomas Nyang’wa

Bern-Thomas Nyang’wa is de hoofdonderzoeker en projectmanager van de TB ­PRACTECAL klinische studie. Hij komt uit Malawi en werkt sinds 2004 voor Artsen zonder Grenzen. Bern-Thomas werkte eerder voor ons in Malawi, Nigeria, Tsjaad en de Centraal-Afrikaanse Republiek.

Een patiënte die is opgenomen in ons onderzoeksprogramma TB­ PRACTECAL wacht op haar dagelijkse behandeling. Zuid-Afrika, augustus 2018. Foto: Oliver Petrie

Een verpleegkundige van het ministerie van Gezondheid deelt medicijnen uit aan multiresistente tuberculosepatiënten. Oekraine, oktober 2018. Foto: Oksana Parafeniuk

Arts Louisa Dunn tijdens een consult met een van de patiënten die is opgenomen in TB PRACTICAL. Zuid-Afrika, augustus 2018. Foto: Oliver Petrie

Artsen zonder Grenzen en resistente tuberculose

In 2018 behandelden we zo’n 6.700 patiënten in elf landen voor tuberculose. In de meeste gevallen ging het daarbij om patiënten die ook besmet waren met hiv/aids. We behandelden in totaal zo’n 3.600 patiënten met resistente tuberculose.

Meer noodhulp:

Aquarius

Tuberculose

Noma

Jemen

C.A.R.

Bangladesh