Column van onze directeur

Trauma en veerkracht

Foto: Raana vluchtte met haar man en hun drie kinderen uit Afghanistan. Ze leeft nu met haar gezin in een olijfgaard buien kamp Moria, Lesbos

Nelke Manders

Directeur Artsen zonder Grenzen


‘We gaan het kamp in en ouders spreken ons daar aan. Ze vertellen dat hun kinderen de wil om te leven aan het verliezen zijn en vragen ons om hulp. We zien kinderen die zichzelf beschadigen, een logische reactie op trauma's.’

Een schokkende quote van onze hulpverlener Nicolien Kegels, een paar weken geleden op de website van de NOS. Nicolien werkt voor ons op het Griekse eiland Lesbos en komt regelmatig in kamp Moria. Daar verblijven zo’n 9.000 migranten en vluchtelingen, terwijl het kamp is ingericht op maar 3.100 mensen.

De schrijnende situatie die Nicolien in dit Europese land meemaakt, is helaas geen uitzondering. In vluchtelingenkampen overal ter wereld zien wij de impact van trauma en uitzichtloosheid op mensen.

Een voorbeeld daarvan is het Kutupalong kamp in Bangladesh, waar ruim 626.000 Rohingya-vluchtelingen leven die gevlucht zijn voor vervolging in Myanmar. Toen ik daar dit voorjaar met Rohingya sprak, hoorde ik afschuwelijke verhalen over wat zij hun leven lang hebben meegemaakt. In Myanmar worden deze mensen niet als burger erkend, in Bangladesh hebben zij geen vluchtelingenstatus. Ze mogen niet werken en hun kinderen kunnen niet naar school. Onvoorstelbaar kwetsbaar. Tegelijkertijd hoorde ik hoe dankbaar ze zijn, hoe ze met enorme veerkracht er het beste van maken en hoop putten uit het feit dat ze nu in ieder geval veilig zijn.

In het vluchtelingenkamp bij Bentiu in Zuid-Sudan zitten ruim 114.000 mensen al bijna vijf jaar zo goed als opgesloten door de grote onveiligheid rond die stad. Ook daar zijn de basale rechten van de mensen slecht geregeld. De normen voor hulpverlening wat betreft bijvoorbeeld drinkwater, sanitaire voorzieningen en voedsel worden niet gehaald. Toch is ook daar veerkracht te zien: er zijn eenvoudige marktjes en waar maar kan wordt gevoetbald.

Wie zijn land ontvlucht, heeft recht op bescherming en hulp. Dat hebben we met elkaar als internationale gemeenschap vastgelegd in verdragen van de VN. Daarmee hebben vluchtelingen recht op opvang. Helaas zien we dat deze afspraken wereldwijd steeds vaker met voeten worden getreden.

Onze medische hulp redt levens en met onze psychische bijstand willen we vluchtelingen helpen beter met hun omstandigheden om te gaan. Maar uiteindelijk gaat het erom dat mensen hun leven weer kunnen oppakken en een toekomst kunnen opbouwen. Daarvoor is politiek leiderschap nodig dat voor blijvende oplossingen zorgt en waarin de medemenselijkheid voorrang krijgt boven andere belangen.

Kijk op www.artsenzondergrenzen.nl voor actuele informatie
over onze hulpverlening op Lesbos, in Bangladesh en Zuid-Sudan.

Goed artikel? Deel het met anderen